Piyasaların "Trump Etkisi"ndeki Enformasyon Yapısı: Yapılandırılmış Oynaklık ve Deterministik Sinyaller
AxonDeep · Gündem ·
Donald Trump'ın ikinci dönemindeki yoğun politika iletişiminin küresel piyasalarda yarattığı etki, geleneksel oynaklık ölçütlerinin ötesinde, enformasyon teorisi ve Shannon entropisi üzerinden analiz ediliyoruz.
Donald Trump’ın 20 Ocak 2025’te başlayan ikinci başkanlık döneminin ilk 100 günü, ekonomi tarihinde nadir görülen bir politika yoğunluğuyla geçti. Bu süreçte piyasalar sadece fiyat hareketlerinin büyüklüğüyle değil, bu hareketlerin ne kadar "öngörülebilir" bir kalıba oturduğuyla da test edildi. Geleneksel finansal analizler genellikle standart sapma (volatilite) üzerinden risk okuması yaparken, enformasyon teorisi bi
ze madalyonun diğer yüzünü, yani piyasanın ne kadar karmaşık veya düzenli olduğunu gösteriyor (Drzazga-Szczęśniak ve ark. 2026). Oynaklığın Yeni Yüzü: Yapılandırılmış Oynaklık Piyasa oyuncularının alışık olduğu genel kanı, yüksek oynaklığın her zaman yüksek belirsizlik ve kaos getirdiğidir. Ancak 2025’in ilk çeyreğindeki veriler bu ezberi bozuyor. S&P 500, NASDAQ ve Euro Stoxx 50 gibi majör endekslerde standart s
apma yüksek seyretmesine rağmen, Shannon entropisi—yani sistemdeki rastgelelik derecesi—belirgin şekilde düştü (Częstochowa University 2026). Bu durum, piyasanın "yapılandırılmış bir oynaklık" (structured volatility) rejimine girdiğini kanıtlıyor. Politika yapıcıların kararları o kadar baskın ve odaklı ki, fiyatlar büyük adımlarla hareket etse de bu hareketler rastgele bir dağılım sergilemek yerine, belirli enformasy
on kanalları etrafında kümeleniyor. Bir başka deyişle, piyasa geniş bir olasılık uzayında savrulmak yerine, siyasi anlatıların çizdiği dar bir patikada sert hareketler yapıyor. Bölgesel Modülasyon ve Küresel Bağlantılar Politika sinyalleri küresel ölçekte eş zamanlı bir etki yaratsa da, bu etkinin sindirilme hızı bölgelere göre farklılık gösteriyor. Nisan 2025’in başında gündeme gelen tarifeler, kümülatif entropi ölç
ümlerinde keskin bir imza bıraktı. Amerika ve Avrupa endekslerinde bu sinyal daha kalıcı bir plato oluştururken, Asya piyasalarının—özellikle Shanghai Composite endeksinin—şoku daha hızlı sindirdiği görülüyor. Bu bölgesel farklılıklar, yerel piyasa dinamiklerinin küresel anlatıyı nasıl modüle ettiğini gösteren kritik birer veri noktasıdır.